(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 165

॥ శ్రీః ॥
1.165. అధ్యాయః 165
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
పాండవాన్ప్రతి ప్రేషితయా హిడింబయా విలంబితే హిడింబస్య తత్రాగమనం॥ 1 ॥
భీమహిడింబయోర్యుద్ధం॥ 2 ॥
కుంత్యాదీనాం ప్రబోధః॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-0x(961)(7514)
తాం విదిత్వా చిరగతాం హిడింబో రాక్షసేశ్వరః।
అవతీర్య ద్రుమాత్తస్మాదాజగామాశు పాండవాన్॥ 1-165-1(7515)
లోహితాక్షో మహాబాహురూర్ధ్వకేశో మహాననః।
మేఘసంఘాతవర్ష్మా చ తీక్ష్ణదంష్ట్రో భయానకః॥ 1-165-2(7516)
తలం తలేన సంహత్య బాహూ విక్షిప్య చాసకృత్।
ఉద్వృత్తనేత్రః సంక్రుద్ధో దంతాందంతేషు నిష్కుషన్॥ 1-165-3(7517)
కోఽద్య మే భోక్తుకామస్య విఘ్నం చరతి దుర్మతిః।
న బిభేతి హిడింబీ చ ప్రేషితా కిమనాగతా॥ 1-165-4(7518)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-5x(962)
తమాపతంతం దృష్ట్వై తథా వికృతదర్శనం।
హిడింబోవాచ విత్రస్తా భీమసేనమిదం వచః॥ 1-165-5(7519)
ఆపతత్యేష దుష్టాత్మా సంక్రుద్ధః పురుషాదకః।
సాఽహం త్వాం భ్రాతృభిః సార్ధం యద్బ్రవీమి తథా కురు॥ 1-165-6(7520)
అహం కామగమా వీర రక్షోబలసమన్వితా।
ఆరుహేమాం మమ శ్రోణిం నేష్యామి త్వాం విహాయసా॥ 1-165-7(7521)
ప్రబోధయైతాన్సంసుప్తాన్మాతరం చ పరంతప।
సర్వానేవ గమిష్యాభి గృహీత్వా వో విహాయసా॥ 1-165-8(7522)
భీమ ఉవాచ। 1-165-9x(963)
మా భైస్త్వం పృథుసుశ్రోణి నైష కశ్చిన్మయి స్థితే।
అహమేనం హనిష్యామి పశ్యంత్యాస్తే సుమధ్యమే॥ 1-165-9(7523)
నాయం ప్రతిబలో భీరు రాక్షసాపసదో మమ।
సోఢుం యుధి పరిస్పందమథవా సర్వరాక్షసాః॥ 1-165-10(7524)
పశ్య బాహూ సువృత్తౌ మే హస్తిహస్తనిభావిమౌ।
ఊరూ పరిఘసంకాశౌ సంహతం చాప్యురో మహత్॥ 1-165-11(7525)
విక్రమం మే యథేంద్రస్య సాఽద్య ద్రక్ష్యసి శోభనే।
మాఽవమంస్థాః పృథుశ్రోణి మత్వా మామిహ మానుషం॥ 1-165-12(7526)
హిడింబోవాచ। 1-165-13x(964)
నావమన్యే నరవ్యాఘ్ర త్వామహం దేవరూపిణం।
దృష్టప్రభావస్తు మయా మానుషేష్వేవ రాక్షసః॥ 1-165-13(7527)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-14x(965)
తథా సంజల్పతస్తస్య భీమసేనస్య భారత।
వాచః శుశ్రావ తాః క్రుద్ధో రాక్షసః పురుషాదకః॥ 1-165-14(7528)
అవేక్షమాణస్తస్యాశ్చ హిడింబో మానుషం వపుః।
స్రగ్దామపూరితశిఖాం సమగ్రేందునిభాననాం॥ 1-165-15(7529)
సుభ్రూనాసాక్షికేశాంతాం సుకుమారనఖత్వచం।
సర్వాభరణసంయుక్తాం సుసూక్ష్మాంబరధారిణీం॥ 1-165-16(7530)
తాం తథా మానుషం రూపం బిభ్రతీం సుమనోహరం।
పుంస్కామాం శంకమానశ్చ చుక్రోధ పురుషాదకః॥ 1-165-17(7531)
సంక్రుద్ధో రాక్షసస్తస్యా భగిన్యాః కురుసత్తమ।
ఉత్ఫాల్య విపులే నేత్రే తతస్తామిదమబ్రవీత్॥ 1-165-18(7532)
కో హి మే భోక్తుకామస్య విఘ్నం చరతి దుర్మతిః।
న బిభేషి హిడింబే కిం మత్కోపాద్విప్రమోహితా॥ 1-165-19(7533)
ధిక్త్వామసతి పుంస్కామే మమ విప్రియకారిణి।
పూర్వేషాం రాక్షసేంద్రాణాం సర్వేషామయశస్కరి॥ 1-165-20(7534)
యానిమానాశ్రితాఽకార్షీర్విప్రియం సముహన్మమ।
ఏష తానద్య వై సర్వాన్హనిష్యామి త్వయా సహ॥ 1-165-21(7535)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-22x(966)
ఏవముక్త్వా హిడింబాం స హిడింబో లోహితేక్షణః।
వధాయాభిపపాతైనాందంతైర్దంతానుపస్పృశన్॥ 1-165-22(7536)
గర్జంతమేవం విజనే భీమసేనోఽభివీక్ష్య తం।
రక్షన్ప్రబోధం భ్రాతౄణాం మాతుశ్చ పరవీరహా॥ 1-165-23(7537)
తమాపతాంతం సంప్రేక్ష్య భీమః ప్రహరతాం వరః।
భర్త్సయామాస తేజస్వీ తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 1-165-24(7538)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-25x(967)
భీమసేనస్తు తం దృష్ట్వా రాక్షసం ప్రహసన్నివ।
భగినీం ప్రతి సంక్రుద్ధమిదం వచనమబ్రవీత్॥ 1-165-25(7539)
కిం తే హిడింబ ఏతైర్వా సుఖసుప్తైః ప్రబోధితైః।
మామాసాదయ దుర్బుద్ధే తరసా త్వం నరాశన॥ 1-165-26(7540)
మయ్యేవ ప్రహరైహి త్వం న స్త్రియం హంతుమర్హసి।
విశేషతోఽనపకృతే పరేణాపకృతే సతి॥ 1-165-27(7541)
న హీయం స్వవశా బాలా కామయత్యద్య మామిహ।
చోదితైషా హ్యనంగేన శరీరాంతరచారిణా॥ 1-165-28(7542)
భగినీ తవ దుర్వృత్త రక్షసాం వై యశోహర।
త్వన్నియోగేన చైవేయం రూపం మమ సమీక్ష్య చ॥ 1-165-29(7543)
కామయత్యద్య మాం భీరుస్తవ నైషాపరాధ్యతి।
అనంగేన కృతే దోషే నేమాం గర్హితుమర్హసి॥ 1-165-30(7544)
మయి తిష్ఠతి దుష్టాత్మన్న స్త్రియం హంతుమర్హసి।
సంగచ్ఛస్వ మయా సార్ధమేకేనైకో నరాశన॥ 1-165-31(7545)
అహమేకో గమిష్యామి త్వామద్య యమసాదనం।
అద్య మద్బలనిష్పిష్టం శిరో రాక్షస దీర్యతాం।
కుంజరస్యేవ పాదేన వినిష్పిష్టం బలీయసాః॥ 1-165-32(7546)
అద్య గాత్రాణి తే కంకాః శ్యేనా గోమాయవస్తథా।
కర్షంతు భువి సంహృష్టా నిహతస్య మయా మృధే॥ 1-165-33(7547)
క్షణేనాద్య కరిష్యేఽహమిదం వనమరాక్షసం।
పురా యద్దూషితం నిత్యం త్వయా భక్షయతా నరాన్॥ 1-165-34(7548)
అద్య త్వాం భగినీ రక్షః కృష్యమాణం మయాఽసకృత్।
ద్రక్ష్యత్యద్రిప్రతీకాశం సింహేనేవ మహాద్విపం॥ 1-165-35(7549)
నిరాబాధాస్త్వయి హతే మయా రాక్షసపాంసన।
వనమేతచ్చరిష్యంతి పురుషా వనచారిణః॥ 1-165-36(7550)
హిడింబ ఉవాచ। 1-165-37x(968)
గర్జితేన వృథా కిం తే కత్థితేన చ మానుష।
కృత్వైతత్కర్మణా సర్వం కత్థేయా మా చిరం కృథాః॥ 1-165-37(7551)
బలినం మన్యసే యచ్చాప్యాత్మానం సపరాక్రమం।
జ్ఞాస్యస్యద్య సమాగంయ మయాత్మానం బలాధికం॥ 1-165-38(7552)
న తావదేతాన్హింసిష్యే స్వపంత్వేతే యథాసుఖం।
ఏష త్వామేవ దుర్బుద్ధే నిహన్ంయద్యాప్రియంవదం॥ 1-165-39(7553)
పీత్వా తవాసృగ్గాత్రేభ్యస్తతః పశ్చాదిమానపి।
హనిష్యామి తతః పశ్చాదిమాం విప్రియకారిణీం॥ 1-165-40(7554)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-165-41x(969)
ఏవముక్త్వా తతో బాహుం ప్రగృహ్య పురుషాదకః।
అభ్యద్రవత సంక్రుద్ధో భీమసేనమరిందమం॥ 1-165-41(7555)
తస్యాభిద్రవతస్తూర్ణం భీమో భీమపరాక్రమః।
వేగేన ప్రహితం బాహుం నిజగ్రాహ హసన్నివ॥ 1-165-42(7556)
నిగృహ్య తం బలాద్భీమో విస్ఫురంతం చకర్ష హ।
తస్మాద్దేశాద్ధనూంష్యష్టౌ సింహః క్షుద్రమృగం యథా॥ 1-165-43(7557)
తతః స రాక్షసః క్రుద్ధః పాండవేన బలార్దితః।
భీమసేనం సమాలింగ్య వ్యనదద్భైరవం రవం॥ 1-165-44(7558)
పునర్భీమో బలాదేనం విచకర్ష మహాబలః।
మా శబ్దః సుఖసుప్తానాం భ్రాతౄణాం మే భవేదితి॥ 1-165-45(7559)
`హస్తే గృహీత్వా తద్రక్షో దూరమన్యత్ర నీతవాన్।
పృచ్ఛే గృహీత్వా తుండేన గరుడః పన్నగం యథా॥' 1-165-46(7560)
అన్యోన్యం తౌ సమాసాద్య విచకర్షతురోజసా।
హిడింబో భీమసేనశ్చ విక్రమం చక్రతుః పరం॥ 1-165-47(7561)
బభంజతుస్తదా వృక్షాఁల్లతాశ్చాకర్షతుస్తదా।
మత్తావివ చం సంరబ్ధౌ వారణౌ షష్టిహాయనౌ॥ 1-165-48(7562)
`పాదపానుద్ధరంతౌ తావూరువేగేన వేగితౌ।
స్ఫోటయంతౌ లతాజాలాన్యూరుభ్యాం గృహ్య సర్వశః॥ 1-165-49(7563)
విత్రాసయంతౌ తౌ శబ్దైః సర్వతో మృగపక్షిణః।
బలేన బలినౌ మత్తావన్యోన్యవధకాంక్షిణౌ॥ 1-165-50(7564)
భీమరాక్షసయోర్యుద్ధం తదాఽవర్తత దారుణం।
పురా దేవాసురే యుద్ధే వృత్రవాసవయోరివ॥ 1-165-51(7565)
భఙూక్త్వా వృక్షాన్మహాశాఖాంస్తాడయామాసతుః క్రుధా।
సాలతాలతమాలాంరవటార్జునవిభీతకాన్॥ 1-165-52(7566)
న్యగ్రోధప్లక్షఖర్జూరపనసానశ్మకంటకాన్।
ఏతానన్యాన్మహావృక్షానుత్ఖాయ తరసాఽఖిలాన్॥ 1-165-53(7567)
ఉత్క్షిప్యాన్యోన్యరోషేణ తాడయామాసతూ రణే।
యదాఽభవద్వనం సర్వం నిర్వృక్షం వృక్షసంకులం॥ 1-165-54(7568)
తదా శిలాశ్చ కుంజాంశ్చ వృక్షాన్కంటకినస్తథా।
తతస్తౌ గిరిశృంగాణి పర్వతాంశ్చాభ్రలేలిహాన్॥ 1-165-55(7569)
శైలాంశ్చ గండపాషాణానుత్ఖాయాదాయ వైరిణౌ।
చిక్షేపతురుపర్యాజావన్యోన్యం విజయేషిణౌ॥ 1-165-56(7570)
తద్వనం పరితః పంచయోజనం నిర్మహీరుహం।
నిర్లతాగుల్మపాషాణం నిర్మృగం చక్రతుర్భృశం॥ 1-165-57(7571)
తయోర్యుద్ధేన రాజేంద్ర తద్వనం భీమరక్షసోః।
ముహూర్తేనాభవత్కూమర్పృష్ఠవచ్ఛ్లక్ష్ణమవ్యయం॥ 1-165-58(7572)
ఊరుబాహుపరిక్లేశాత్కర్షంతావితరేతరం।
ఉత్కర్షంతౌ వికర్షంతౌ ప్రకర్షంతౌ పరస్పరం॥ 1-165-59(7573)
తౌ స్వనేన వినా రాజన్గర్జంతౌ చ పరస్పరం।
పాషాణసంఘట్టనిభైః ప్రహారైరభిజఘ్నతుః॥ 1-165-60(7574)
అన్యోన్యం చ సమాలింగ్య వికర్షంతౌ పరస్పరం।
బాహుయుద్ధమభూద్ధోరం బలివాసవయోరివ।
యుద్ధసంరంభనిర్గచ్ఛత్ఫూత్కారరవనిస్వనం॥' 1-165-61(7575)
తయోః శబ్దేన మహతా విబుద్ధాస్తే నరర్షభాః।
సహ మాత్రా చ దదృశుర్హిడింబామగ్రతఃస్థితాం॥ ॥ 1-165-62(7576)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి హిడింబవధపర్వణి పంచషష్ట్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 165 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-165-2 మేఘసంఘాతవర్ష్మా అతికృష్ణశరీరః॥
1-165-32 గమిష్యామి గమయిష్యామి॥
1-165-54 నిర్వృక్షం అకంటకవృక్షరహితం॥
పంచషష్ట్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 165 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.